Informujemy!
Edukujemy! Pomagamy!
Stowarzyszenie
dla właścicieli dźwigów
Stowarzyszenie
dla firm dźwigowych
Założone w 1996 roku
Kontakt
Kontakt do biura SPBD


Dokumenty
Wzory dokumentów do pobrania


Członkostwo
Informacje o zapisach
Aktualności

Optymalne wykorzystanie przestrzeni w szybach dźwigów modernizowanych
2014-11-28

Rozwiązywanie problemów z eksploatacją i modernizacją wind - koszty eksploatacji
2014-06-11

Seminarium :: Kierunki rozwoju branży dźwigowej ::
2012-08-27


Trybunał Sprawiedliwości UE podtrzymuje kary dla
koncernów
2011-10-10

Usługi konserwacyjne dźwigów w Polsce
2011-09-26

Program pilotażowy
Bezpieczeństwo Dostępność Ekologia
2011-06-14

Zobacz wszystkie...

Kategoria: Porady
Modernizacja dźwigów

Jak modernizować ?

Modernizacje dźwigów mają na celu poprawę bezpieczeństwa i parametrów technicznych oraz przystosowanie do aktualnie obowiązujących wymagań prawnych i normatywnych. Dotkliwy brak opracowań na ten temat pragniemy chociaż częściowo wypełnić niniejszą instrukcją, aby umożliwić podejmowanie właściwych decyzji.

Modernizacja dźwigów w świetle aktualnych przepisów krajowych i UE.

Przystępując do realizacji modernizacji należy najpierw ustalić jakie cechy będzie posiadał dźwig po jej zakończeniu, ponieważ od tego zależą typy i rodzaje zastosowanych zespołów i urządzeń. Aktualnie budowane nowe dźwigi i modernizowane w zakresie wymiany wszystkich urządzeń (mogą pozostać istniejące prowadnice) muszą spełniać zasadnicze wymagania dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa zawarte w dyrektywie dźwigowej Nr 95/16/WE. Spełnienie tych wymagań zapewniają odpowiednie normy (PN-EN 81-1 i 2) zharmonizowane z dyrektywą oraz procedury oceny zgodności, które na wniosek instalującego przeprowadza Jednostka Notyfikowana i wydaje na tej podstawie Certyfikat Zgodności a instalujący dźwig umieszcza oznakowanie CE wewnątrz kabiny i wystawia Deklarację Zgodności. Dźwigi modernizowane częściowo (wieloetapowo) nie muszą być od razu w pełni zgodne z wymaganiami dyrektywy dźwigowej, ale w końcowym etapie modernizacji zgodność taka będzie wymagana. W celu zwiększenia bezpieczeństwa użytkowników dźwigów eksploatowanych opracowana została w krajach Unii Europejskiej nowa norma w skrócie SNEL, a w Polsce jest tylko jej tłumaczenie i funkcjonuje jako norma PN-EN 81-80-2005, która dotychczas nie doczekała się aktów wykonawczych wprowadzających jej zapisy w życie. Jest natomiast przygotowany społeczny projekt rozporządzenia dla Ministra Gospodarki. Norma SNEL zawiera wytyczne dla władz krajowych, właścicieli dźwigów, jednostek kontrolujących oraz firm konserwujących, dotyczących poprawy bezpieczeństwa korzystających z dźwigów. Istota jej polega na określeniu maksymalnych terminów, w trakcie których należy wyeliminować wszelkie niebezpieczeństwa wynikające z niedostatecznego wyposażenia w urządzenia wymagane w normach zharmonizowanych z Dyrektywą 95/16/WE. Brak wprowadzenia w życie normy SNEL skutkuje tym, że mamy dwa różne standardy bezpieczeństwa ( inne dla dźwigów nowych i starych), szczególnie duże różnice występują w dźwigach zainstalowanych przed 1994 rokiem, kiedy nie obowiązywały w Polsce normy UE. Najwięcej problemów sprawiają modernizacje częściowe, realizowane na skutek decyzji UDT zalecające dokonanie w określonym terminie wymian lub napraw zużytych zespołów lub ich elementów. Brak opracowanych planów modernizacyjnych dźwigów skutkuje tym, że realizowane doraźnie prace nie uwzględniają dalszych modernizacji ani skutków z tego wynikających.

Charakterystyczne cechy (pożądane) współczesnych dźwigów osobowych instalowanych w budynkach mieszkalnych:

1. Energooszczędne

Powinny zużywać jak najmniej energii elektrycznej , co praktycznie uzależnione jest od typu zastosowanego zespołu napędowego.

2. Przystosowane dla osób niepełnosprawnych na wózkach inwalidzkich:
- zalecana kabina o minimalnych wymiarach 1100 x 1400 mm,
- elementy sterowe łatwo dostępne dla osób na wózkach inwalidzkich,
- drzwi automatyczne przesuwne o szerokości min.900 (dop.800) mm,

3. Przyjazne dla ludzi i środowiska (w miarę ekologiczne) i nie powinny:
- zużywać oleju i zawierać substancji szkodliwych dla zdrowia,
- emitować zakłóceń magnetycznych,
- wytwarzać wibracji i hałasów,

4. Wysoki komfort eksploatacyjny jak np:
- płynne przemieszczanie się kabiny bez szarpnięć i stuków,
- dokładne zatrzymywanie się na poziomach przystanków,
- swobodne dojścia do dźwigów oraz wejść do kabin,
5. Bezpieczne dla użytkowników i ekip serwisowych, dzięki zastosowaniu:
- kabin wykonanych z materiałów niepalnych i wyposażonych w drzwi z napędem mechanicznym,
- automatycznej łączności dwustronnej z ekipami ratowniczymi, w przypadkach utknięcia kabiny z ludźmi między przystankami,
- awaryjnego oświetlenia w kabinach, załączanego automatycznie po zaniku napięcia,
- automatycznych drzwi przesuwnych wyposażonych w urządzenia zabezpieczające przez ściśnięciem,
- urządzeń zabezpieczających (chwytacze dwukierunkowego działania) przed nadmierną prędkością kabin w górę i dół,
- osłon elementów ruchomych (kół linowych w maszynowni i przeciwwagi w podszybiu),

6. Odporne na wandalizm, zgodnie z normą PN-EN 81-71: 2006, np.:
- urządzenia dźwigowe łatwo dostępne jak kabiny i ich wyposażenie oraz drzwi i elementy sterowania, powinny być wykonane w taki sposób aby uniemożliwić ich uszkodzenie przy pomocy prostych przedmiotów (najczęściej używanych przez wandali) jak: długopisy, klucze, laski, papierosy, zapalniczki, scyzoryki, wkrętaki, gumy do żucia itp.



7. Zapewniony dostęp do części zamiennych i sprzętu serwisowego
- producent zespołów dźwigowych udostępnia bez żadnych ograniczeń swoje wyroby i sprzęt serwisowy w wolnym obrocie towarowym,
- aparatura sterowa nie posiada kodowanych zabezpieczeń, uniemożliwiających konserwację innym firmom poza producentem,

Praktyczne wskazówki do osiągnięcia pożądanych cech dźwigów po modernizacji

Ad-1. Jedną z najważniejszych decyzji jest wybór jednostki napędowej dźwigu, ponieważ od tego zależą koszty eksploatacji, trwałość urządzeń a także komfort jazdy (łagodny start oraz dokładne i płynne zatrzymywanie na przystankach).

Napędy bezreduktorowe zbudowane na silnikach synchronicznych stało magnetycznych wyposażonych w magnesy trwałe. Napędy takie pracują przy bardzo niskich częstotliwości od 0,1 do 10 Hz i dlatego wymagają do współpracy wysokiej klasy falowników (przemienników częstotliwości) aby uzyskać płynną regulację obrotów silnika, szczególnie w zakresie najniższych częstotliwości. Ponadto stwarzają poważne problemy i zagrożenia w sytuacjach ekstremalnych jak np.: raptowne przerwy w zasilaniu lub zadziałanie chwytaczy (hamulców zaciskających się na prowadnicach, uruchamianych awaryjnie po przekroczeniu o 15 % prędkości znamionowej) oraz późniejsze ich odblokowanie albo uwalnianie ludzi przy braku napięcia zasilającego itp. Dlatego też w celu wyeliminowania tych wad wymagają dodatkowego wyposażenia jak np.: niezależne źródło zasilające np.UPS (w skład którego wchodzą baterie akumulatorów i przetwornik prądu) umożliwiający co najmniej dojazd kabiny do najbliższego przystanku po zaniku napięcia lub awarii sterowania oraz odblokowanie chwytaczy. Przekładnie pasowe, napędzane zwykłymi silnikami asynchronicznymi nie sprawiają takich problemów. Jednakże dotychczas nie znalazły powszechnego zastosowania w napędach dźwigowych ze względu duże gabaryty oraz małą trwałość pasów. Dopiero w najnowszych konstrukcjach wyprodukowanych w ostatnich 3-ch latach, uporano się z tymi problemami i wszystko wskazuje na to że będą stosowane coraz częściej. Tym bardziej po opracowaniu wersji z podwójną redukcją obrotów, dzięki której możliwe jest uzyskanie (przełożenia) redukcji obrotów silnika nawet w stosunku 1:50, podobnie jak w przekładniach reduktorowych. Zespoły napędowe zbudowane na przekładniach hipoidalnych charakteryzujących się dużo wyższą sprawnością (ponad 80 %) niż przekładnie ślimakowe ale produkowane są do udźwigów powyżej 800 kg i wymagają ze względu na skomplikowany kształt zębów technologii na najwyższym poziomie, dlatego też produkowane są praktycznie w Europie przez jedną firmę. Tradycyjne zespoły napędowe zbudowane na przekładniach ślimakowych są najbardziej rozpowszechnione i również umożliwiają uzyskanie znaczących energooszczędności dzięki zastosowaniu przemienników częstotliwości (falowników) do płynnej regulacji obrotów silnika napędowego.

Ad-2.Przystosowanie dźwigów dla osób niepełnosprawnych polega głównie na zapewnieniu niezbędnych wymiarów kabiny i drzwi, aby umożliwić swobodny wjazd i manewrowanie wózkiem oraz usytuowanie elementów sterowych w kabinie w sposób umożliwiający łatwy dostęp do operowania. Osiągnięcie zalecanych wymiarów kabin w dźwigach modernizowanych uwarunkowane jest wielkością szybów, które są znormalizowane i np.: dla dźwigów najbardziej rozpowszechnionych w Polsce, wynoszą 1400 x 1700 mm. Natomiast kabiny drewniane tych dźwigów nie były wyposażane w drzwi i posiadały wymiary wewnętrzne 1000 x 1300 mm. Po wymianie kabin na metalowe i wyposażeniu ich w drzwi z napędem mechanicznym, wymiary ulegają znacznemu zmniejszeniu, co niestety utrudnia swobodne korzystanie osobom na wózkach. Firmy oferują w takich przypadkach (w celu zwiększenia wymiarów kabin) zmianę usytuowania przeciwwagi ze ściany tylnej na boczną a także zwężenie przeciwwagi, stosując płaskie obciążniki. Dzięki temu uzyskujemy powiększenie kabiny mimo wyposażenia w drzwi automatyczne, do wymiarów wewnętrznych w granicach 970 x 1350 mm.

Ad-3.Dźwigi przyjazne dla ludzi i środowiska nie powinny emitować żadnych szkodliwych dla zdrowia hałasów i wibracji a także nie zawierać substancji toksycznych, żrących lub cuchnących.

Ad-4.Wysoki komfort jazdy dźwigu można skutecznie zapewnić stosując płynną regulację obrotów silnika napędowego za pomocą przemiennika częstotliwości (falownika), współpracującego z enkoderem jako sprzężeniem zwrotnym, umożliwiającym bardzo dokładne zatrzymywanie na poziomach przystanków niezależnie od obciążenia kabiny. Bardzo istotne jest wyposażenie dźwigu w drzwi z napędem mechanicznym, ponieważ ułatwione jest korzystanie z dźwigu osobom niepełnosprawnym oraz starszym a także z zakupami w rękach.

Ad-5.Bezpieczeństwo ludzi zostało bardzo wyeksponowane w krajach Unii Europejskiej o czym świadczą wydane przez Komisję Europejską "Zalecenia 95/216/WE" dotyczące zasad zwiększenia bezpieczeństwa dźwigów istniejących np.:
1. Zainstalowanie drzwi w kabinach i piętrowskazywacza
2. Zwiększenie dokładności zatrzymywania się kabiny (zastosowanie falownika)
3. Dostosowanie elementów sterowania dla niepełnosprawnych
4. Wyposażenie automatycznych drzwi w czujniki wykrywające obecność ludzi
5. Wyposażenie dźwigów o prędkości powyżej 0,6m/s w chwytacze działające z opóźnieniem
6. Zmodyfikowanie systemu alarmowego w celu zapewnienia automatycznej łączności z ekipami konserwacyjnymi lub ratowniczymi
7. Zainstalowanie urządzeń zapobiegających niekontrolowanemu ruchowi kabiny w górę (chwytacze zakleszczające góra-dół)
8. Wyposażenie kabin w awaryjne oświetlenie, zasilane z niezależnego źródła

Ad-6.Dźwigi odporne na wandalizm powinny być zgodne z normą PN-EN 81- 71:2006 i wyposażone min. w:
- materiały stosowane na pudło kabiny powinny być niepalne i posiadać odpowiednią wytrzymałość mechaniczną na odkształcenia,
- przyciski sterowe wykonane z materiałów twardych i nie palnych,
- elementy oświetlenia niedostępne od wnętrza kabiny,
- kurtyny świetlne w drzwiach kabinowych,
- monitorowanie kabin dźwigów za pomocą aparatów foto i kamer.

Ad-7.Preferowanie producentów i dostawców zespołów dźwigowych, którzy udostępniają bez żadnych ograniczeń swoje wyroby i sprzęt serwisowy w wolnym obrocie towarowym,
- działające na Polskim rynku zagraniczne koncerny dźwigowe nie uczestniczą w wolnym obrocie towarowym i stosują taktykę polegającą na instalowaniu urządzeń nietypowych i kodowanych, do których części zamienne można zakupić tylko przez ich sieci handlowe na warunkach jednostronnie ustalanych, eliminując w ten sposób konkurencję do konserwacji ich urządzeń,
- ze szczególną starannością należy przeanalizować aparaturę sterową, ponieważ dość łatwo można wprowadzać różnego rodzaju kodowane zabezpieczenia, które uniemożliwiają konserwację innym firmom poza producentem,
- zaleca się stosowanie urządzeń jak: sterowniki, falowniki, styczniki, przekaźniki, przyciski sterowe, wyświetlacze itp. od producentów o uznanej renomie i oferujących wyroby produkowane masowo a nie specjalistyczne wykonane w pojedynczych egzemplarzach lub małych seriach.


Zobacz również:

Certyfikacja energetyczna dźwigów wg. ISO ...
Spotkanie EFESME i SPBD na Euro-Lift 2010 ...

Trybunał Sprawiedliwości UE podtrzymuje kary dla
koncernów ...

Popularne tagi:

SPBD EFESME spotkanie norma snel tania winda windy w Polsce konserwacja koncernów rynek wind jak modernizowac windy serwis wind



Zalecenia modernizacyjne Konserwacja w krajach UE Modernizacja dźwigów
Mało który użytkownik zdaje sobie sprawę, że powstały zalecenia w sprawie modernizacji dźwigów. Prezentujemy "10 Zasad Komisji Europejskiej" 95/216/EC z dnia 8 czerwca 1995 r ...
Czytaj więcej ...
Polityka uprawiana przez firmy „wielkiej czwórki” ogranicza wolność wyboru klienta. Jest on skazany na firmę, która daną windę zainstalowała. Nie ma możliwości zmiany konserwatora bez większego wkładu finansowego!
Czytaj więcej ...
Modernizacje dźwigów mają na celu poprawę bezpieczeństwa i parametrów technicznych oraz przystosowanie do aktualnie obowiązujących wymagań prawnych i normatywnych. Brak opracowań na ten temat pragniemy chociaż częściowo wypełnić niniejszą instrukcją, aby umożliwić podejmowanie właściwych decyzji...
Czytaj więcej ...
Współpraca:
European Federation for Elevator Small and Medium-sized Enterprises Administrator24.info - portal dla Zarządców Nieruchomości. Porady dla właścicieli, wspólnot mieszkańców, administracji i spółdzielni mieszkaniowych The European Elevatori Magazine Europejskie Wydawnicto Informacji Technicznych Magazyn Wspólnota Mieszkaniowa Mieszkanie i Wspólnota - Poradnik właścicieli i zarządców
Wszelkie prawa zastrzeżone © SPBD 1996 - 2017 created: roksela.com
O SPBD   Statut   Władze   Cele i zadania   Członkostwo   Baza firm   Instytucje współpracujące   Historia   Dla właścicieli